Tuinonderhoud waar je geen tijd voor hebt: zo houden wij onze buitenruimte mooi met een druk gezinsleven

Een tuin die er altijd verzorgd uitziet, het klinkt zo simpel. Maar als ik eerlijk ben: tussen werk, school, voetbaltrainingen en alles wat een gezin nu eenmaal met zich meebrengt, schiet de tuin er bij ons regelmatig bij in. Zomers waarin de schutting echt nodig opnieuw gebeitst moet worden, herfsten waarin ik denk “dit weekend ga ik echt aan de slag”, en winters waarin het er gewoon niet meer van komt. Herkenbaar?

Inmiddels heb ik geleerd dat de oplossing niet is om méér tijd voor de tuin te maken (die heb ik gewoon niet), maar om slimmere keuzes te maken in de materialen die we gebruiken. In dit blog deel ik wat ik in de loop der jaren heb ontdekt over tuinonderhoud met een druk gezinsleven, met een handige onderhoudskalender per materiaal en een vergelijkingstabel die ik zelf graag had gehad voordat we begonnen.

Snel antwoord: onderhoudskalender per materiaal

Geen tijd om het hele blog te lezen? Hieronder zie je in één oogopslag wat elk materiaal van je vraagt in elk seizoen. De groene kolom is wat wij voor de minste hoofdpijn aanraden.

Waarom tuinonderhoud zo veel tijd kost (en wat dat met materiaalkeuze te maken heeft)

Een eerlijk verhaal: het overgrote deel van de tijd die we vroeger in onze tuin staken, ging op aan ondersteunend werk. Schutting beitsen, planken vervangen die kromgetrokken waren, vochtplekken behandelen, schimmel weghalen. Niet aan leuke dingen zoals planten verzorgen of een kop koffie drinken in het zonnetje.

Dat zit hem in twee dingen. Ten eerste het Nederlandse klimaat: we hebben veel regen, vorst, warme zomers en wisselende temperaturen. Onbehandeld of slecht behandeld hout heeft het hier gewoon zwaar. Ten tweede de materiaalkeuze: veel tuinen worden standaard opgeleverd met grenenhouten schuttingen. Daar is op zich niets mis mee, maar het is wel een materiaal dat onderhoud vraagt om er jaren mooi uit te blijven zien.

Wat veel mensen niet doorhebben, is dat de keuze die je vooraf maakt voor materialen, jaren later nog steeds bepaalt hoeveel weekenden je kwijt bent aan onderhoud. Een schutting van onbehandeld hout kost je elke 2 à 3 jaar een weekend (en geld aan beits of verf). Een onderhoudsarme variant kost je niets, behalve een keer afspoelen met water in het voorjaar.

Slimme materiaalkeuzes voor een druk gezin

In de loop van de jaren ben ik gaan letten op een aantal criteria bij alles wat we voor de tuin kopen. Niet alleen “hoe ziet het eruit?”, maar vooral: hoeveel werk ga ik hier de komende tien jaar aan hebben? Hieronder een overzicht van hoe verschillende materialen scoren op de punten die voor mij belangrijk zijn:

Wat opvalt is dat composiet op vrijwel alle vlakken goed scoort. Het combineert de warme, natuurlijke uitstraling van hout met de onderhoudsvriendelijkheid van kunststof. Composiet is een mengsel van houtvezels en kunststof (meestal PE), wat zorgt voor het beste van beide werelden: het ziet eruit als hout, maar gedraagt zich als kunststof als het om weerbestendigheid gaat.

Waar wij zelf het meeste verschil hebben gemerkt

1. De schutting vervangen voor composiet wandbekleding

Onze oude grenenhouten schutting was na een paar jaar echt op. We hadden de keuze: weer een nieuwe houten schutting (en over drie jaar weer hetzelfde liedje) of een onderhoudsarme oplossing kiezen. Uiteindelijk hebben we gekozen voor composiet panelen die we tegen een bestaand regelwerk hebben gemonteerd.

Wat er allemaal mogelijk is qua kleuren en houtlooks had ik vooraf niet verwacht. Wie zich oriënteert op deze optie, kan een goed beeld krijgen via de buiten wandpanelen van Akudeco, daar staan verschillende tinten naast elkaar zodat je goed kunt zien wat bij jouw tuin past. Wij hebben uiteindelijk voor een warme eiken-look gekozen die mooi contrasteert met onze planten.

2. De tuinmeubels: van hout naar onderhoudsarm

Onze eerste tuinset was van teakhout. Prachtig, maar wat heb ik er een werk aan gehad. Inmiddels hebben we tuinmeubels van een combinatie van aluminium en kunststof rotan. Geen kussens die schimmelen omdat ze ergens onderin de schuur zijn vergeten, geen tafel die elk voorjaar geolied moet worden. Dat scheelt me elk seizoen zomaar een halve dag.

3. De vlonder: composiet vlonderplanken in plaats van hardhout

Hetzelfde geldt voor onze vlonder. Hardhout is mooi, maar wordt grijs, splintert en moet behandeld worden. Composiet vlonderplanken zien er jaar in jaar uit hetzelfde uit, ook als de kinderen er met natte voeten overheen rennen. Geen splinters in voetjes, geen jaarlijkse oliebeurt.

4. Geen losse plantenbakken meer, maar randbeplanting

Misschien wel de simpelste les: hoe minder losse elementen, hoe minder werk. Grote losse plantenbakken vragen veel water (drogen sneller uit dan planten op de grond), zijn lastig te verplaatsen en zien er na een paar seizoenen versleten uit. We zijn overgegaan op vaste borders met inheemse, droogte tolerante planten. Lavendel, salie, siergrassen — planten die zichzelf redden.

Praktische tips als je hier zelf mee aan de slag wilt

Mocht je geïnspireerd zijn om je tuin onderhoudsarmer in te richten, hier zijn een paar dingen die ik zelf had willen weten voordat we begonnen:

• Bestel altijd eerst samples.
  Kleuren ogen op een scherm vaak anders dan in het echt. De meeste leveranciers sturen samples voor een paar euro, en dat scheelt je een misser van honderden.
• Reken met de juiste oppervlakte.
  Meet de hoogte én breedte van het te bekleden oppervlak en houd 5 tot 10 procent extra aan voor zaagverlies en aansluitstukken.
• Controleer de brandklasse.
  Als je een buitenkeuken of vuurschaal vlakbij wilt plaatsen, zoek dan naar producten met een Europese brandklasse (zie NEN-EN 13501-1 voor de norm). B-s1, d0 is een gangbare veilige klassering voor buitentoepassingen.
• Kies een goed regelwerk.
  De levensduur van je panelen hangt voor een groot deel af van een stevige, waterpas geplaatste onderconstructie. Niet bezuinigen op latten en bevestigingsmateriaal.
• Twijfel je over montage? Schakel hulp in.
  Veel webshops werken samen met netwerken van vakmensen voor de montage. Dat is iets duurder, maar dan staat het in één dag.

En de kosten dan?

Ik kan deze niet schrijven zonder het over geld te hebben, jullie weten dat het bij mij altijd in de overweging zit. Onderhoudsarme materialen zijn meestal duurder in aanschaf dan de “standaard” optie. Composiet panelen kosten meer per meter dan een grenenhouten schutting, en composiet vlonderplanken meer dan vurenhouten.

Maar als ik eerlijk reken (en dat doe ik graag): die houten schutting moest elke paar jaar opnieuw geverfd of gebeitst worden, plus af en toe een plank vervangen, plus een hele zaterdag per onderhoudsbeurt. Reken die uren maar eens uit tegen wat je per uur verdient. Dan komt onderhoudsarm na een paar jaar gewoon goedkoper uit. Plus: je hebt die zaterdagen om iets leuks te doen met je gezin.

Tot slot

Een mooie buitenruimte hoeft echt geen weekenden klussen meer te betekenen. Het zit hem in de keuzes die je vooraf maakt: ga voor materialen die het Nederlandse klimaat aankunnen, kies voor onderhoudsarme oplossingen waar dat kan, en wees realistisch over hoeveel tijd je echt overhoudt naast je gezin.

Heb jij ook tips om je tuin met weinig werk mooi te houden? Of overweeg je zelf een upgrade? Ik lees het graag in de reacties hieronder.

Marisca

Bedankt voor het lezen en leuk dat je Mamablogger een bezoekje brengt! Mijn naam is Marisca. Ik ben getrouwd met Patrick en Moeder van Milan (okt. ’10) en Floris (okt. ’17). Niets is leuker dan schrijven over het moederschap en jullie te inspireren met budgettips, uittips, persoonlijke verhalen etc. Kortom, Mamablogger is het meest persoonlijke online magazine voor moeders.

Find me on: Web | Twitter/X | Instagram | Facebook