Waarom gedeelde schermtijd juist verbindend kan zijn
Als ouder hoor je overal dat kinderen minder schermtijd nodig hebben. Toch zijn het vaak juist die momenten op de bank, met een dekentje en wat fruit of popcorn, waarop de beste gesprekken ontstaan. Het gaat niet alleen om het scherm zelf, maar vooral om wat je er sámen mee doet. Samen kijken naar een voetbalwedstrijd, een spannende race of een quiz kan net zo verbindend zijn als samen een spelletje doen aan tafel.
Veel gezinnen merken dat sportuitzendingen een fijne structuur geven aan de week. De ene ouder plant bewust de zaterdagavond in voor een potje voetbal, terwijl de ander juist een Formule 1‑race aangrijpt als aanleiding om met de kinderen over snelheid, techniek en fair play te praten. Door televisie als startpunt voor gesprek en interactie te gebruiken, voelt schermtijd veel minder “passief” en veel meer als quality time.
Sport kijken met kinderen: van wedstrijd tot gesprek
Sport is ideaal om samen met kinderen te kijken. De regels zijn vaak helder, er zit spanning in en er gebeurt altijd wat. Tijdens een voetbalwedstrijd kun je bijvoorbeeld overleggen wie jullie “man van de wedstrijd” vinden, of samen de opstelling voorspellen. Oudere kinderen vinden het vaak leuk om mee te praten over tactiek, terwijl jongere kinderen vooral genieten van het juichen en het samen zijn.
Als je graag voetbal, darts of racewedstrijden volgt, kan RTL 7 live kijken een vast gezinsmoment worden, net als een vrijdagavondfilm. Laat kinderen vooraf kiezen of jullie de hele wedstrijd kijken of alleen de eerste helft, zodat de balans met bedtijd en rust bewaard blijft. Door er duidelijke afspraken omheen te maken, voelt het als een feestje in plaats van “weer” een schermmoment.
Maak er een mini-uitje in eigen huis van
Je hoeft niet naar een stadion om sfeer te creëren. Met een paar kleine, budgetvriendelijke aanpassingen voelt een avondje sport als een thuis-uitje. Denk aan een simpele snackplank met gesneden groente, wat nootjes en zelfgemaakte tosti’s, of limonade in speciale bekers voor de kinderen. Laat ze vlaggetjes knutselen in de kleuren van het team dat jullie aanmoedigen, of zelf een spandoek maken van een oud laken.
Ook leuk: spreek met het gezin af dat ieder gezinslid één “wedstrijdtraditie” mag kiezen. De een kiest voor een dansje als er gescoord wordt, de ander voor een korte “nabeschouwing” aan tafel waarin iedereen vertelt wat hij of zij het leukste moment vond. Zo voelt sport kijken actief en betrokken, in plaats van alleen maar zappen.
Budgetvriendelijke tradities rondom tv-momenten
Grote uitjes naar een stadion, bioscoop of indoor speeltuin lopen al snel in de papieren. Daarom zoeken veel ouders naar manieren om thuis herinneringen te maken zonder elke keer de portemonnee te trekken. Terugkerende tv-momenten kunnen dan verrassend waardevol zijn. Ze kosten weinig, maar leveren wel structuur en gezelligheid op.
Je kunt bijvoorbeeld een vaste “competitieavond” inplannen. Misschien is dat een bepaalde sport, maar het kan net zo goed een quiz of spelprogramma zijn. Laat kinderen op een vel papier voorspellen wie er gaat winnen, of welke kandidaat het langst blijft staan. Je hoeft niets uit te delen als prijs; vaak is de eer al genoeg. Zo maak je van een gratis televisieprogramma een terugkerend ritueel waar iedereen naar uitkijkt.
Zelf snacks maken in plaats van bestellen
Waar een tv-avond snel duur van wordt, zijn de bezorgmaaltijden en kant-en-klare snacks. Een simpele manier om binnen je gezinsbudget te blijven, is om van de voorbereiding juist een activiteit te maken. Denk aan zelfgemaakte popcorn uit de pan, pizzabroodjes van afbakstokbrood en tomatensaus, of wraps die kinderen zelf mogen beleggen en oprollen.
Kinderen vinden het vaak geweldig om “chef van de avond” te zijn. Geef ze een kleine taak die bij hun leeftijd past, zoals komkommer snijden met een kindermesje of de snoeptomaatjes in bakjes verdelen. Zo leer je meteen dat gezelligheid niet afhankelijk is van dure bezorgpizza’s, maar vooral van samen iets doen.
Schermtijd-afspraken die écht werken in een gezin
Veel ouders worstelen met de balans tussen schermtijd en andere activiteiten. Helemaal niets toelaten is in de praktijk vaak niet haalbaar, maar alles laten gebeuren voelt ook niet goed. Heldere, eenvoudige afspraken helpen dan enorm. Spreek bijvoorbeeld af hoeveel dagen per week jullie iets kijken, en wat de uiterste eindtijd is voor doordeweekse avonden.
Een handige aanpak is om vaste “gezinskijkmomenten” te onderscheiden van “individuele schermtijd”. Die gezinsmomenten voelen dan echt speciaal, juist omdat er samen gekeken wordt, er wat lekkers bij is en er tijd is om te kletsen. Dat maakt het ook makkelijker om op andere momenten de tablet of televisie uit te zetten.
Betrek kinderen bij de regels
Kinderen accepteren regels beter als ze mee mogen denken. Ga eens aan tafel zitten met pen en papier en stel vragen als: hoeveel avonden per week willen we iets samen kijken, en wat is voor iedereen nog lekker rustig qua bedtijd? Laat ieder gezinslid één wens opschrijven en kijk vervolgens hoe je daar als gezin een middenweg in vindt.
Door deze afspraken zichtbaar op te hangen, bijvoorbeeld op de koelkast, wordt het minder vaak een discussie op het moment dat de televisie uit moet. Verwijs naar “jullie eigen plan” in plaats van naar een verbod. Zo wordt schermtijd iets waar je bewust mee omgaat, zonder dat het continu voelt als strijdtoneel.
Samen napraten: van sportmoment naar levensles
De kracht van samen kijken zit niet alleen in het moment zelf, maar juist ook in wat er ná afloop gebeurt. Een gemiste penalty, een conflict tussen spelers of een onverwachte winnaar kan mooie gesprekken opleveren over winnen en verliezen, omgaan met teleurstelling en sportiviteit. Het zijn onderwerpen waar veel ouders toch al met hun kinderen over willen praten, maar waarvoor niet altijd vanzelf het juiste moment ontstaat.
Neem na het kijken vijf minuten voor een korte “nabeschouwing” aan tafel of bij het tandenpoetsen. Vraag wat je kind vond van een bepaalde beslissing van de scheidsrechter, of wie hij of zij het meest bewonderde en waarom. Zo wordt televisie niet alleen vermaak, maar ook een springplank naar verdieping en verbinding binnen je gezin.
Bedankt voor het lezen en leuk dat je Mamablogger een bezoekje brengt! Mijn naam is Marisca. Ik ben getrouwd met Patrick en Moeder van Milan (okt. ’10) en Floris (okt. ’17). Niets is leuker dan schrijven over het moederschap en jullie te inspireren met budgettips, uittips, persoonlijke verhalen etc. Kortom, Mamablogger is het meest persoonlijke online magazine voor moeders.
